Glas op maat inmeten: zo voorkom je meetfouten

Glas op maat inmeten lijkt simpel: rolmaat erbij, breedte en hoogte noteren en klaar. Toch gaat het juist hier het vaakst mis. Een paar millimeter te groot en de ruit past niet. Een paar millimeter te klein en er ontstaat een kier of het glas zit niet goed vast.

De basis is steeds hetzelfde: meet in millimeters, meet op meerdere plekken en weet precies welke maat je doorgeeft. Gaat het om de dagmaat, de sponningmaat of de glasmaat? In dit artikel lees je stap voor stap hoe je dat aanpakt, waar je rekening mee houdt bij speling en uitsparingen, en welke meetfouten we in de praktijk het vaakst tegenkomen.

Goed om te weten: glas op maat wordt speciaal voor jou geproduceerd. Is het eenmaal gemaakt, dan kan de maat niet meer worden aangepast. Een paar minuten extra meten is dus geen overbodige luxe.

Wij meten niet bij je in
Glaswebwinkel produceert je glas op basis van de maten en specificaties die je zelf doorgeeft. Twijfel je over je maten, of weet je niet zeker welke maat je moet opgeven? Neem dan vóór het bestellen contact met ons op. We denken graag met je mee.

In dit artikel

Voordat je begint

Wat heb je nodig om glas in te meten?

Voor het inmeten van glas op maat heb je geen bijzonder gereedschap nodig, maar wel het juiste:

Een stalen rolmaat. Die is nauwkeuriger dan een duimstok of een meetlint van stof.
Pen en papier, of een simpele schets van het raam of de opening, zodat je per vak de maten kunt noteren.
Een winkelhaak of waterpas, om te controleren of de opening recht en haaks is.
Bij grotere openingen: een tweede persoon die de rolmaat strak houdt.

Meet altijd in millimeters

Glas op maat bestel je in millimeters. Meet daarom ook meteen in millimeters, dan hoef je achteraf niets om te rekenen. Juist bij het omrekenen gaat het vaak mis: één vergeten nul en je ruit is ineens tien keer te klein.

Je meet	Je geeft door
85 cm	850 mm
62,5 cm	625 mm
1,2 meter	1200 mm

Rond ook niet af naar hele centimeters. Meet je 852 mm, noteer dan 852 mm en niet “ongeveer 85 cm”. Bij glas maken een paar millimeter echt verschil.

Dagmaat, sponningmaat en glasmaat: welke maat geef je door?

Hier ontstaat de meeste verwarring bij het inmeten. Er zijn drie maten die op elkaar lijken, maar elk iets anders betekenen. Welke maat je meet en welke je uiteindelijk doorgeeft, hangt af van je situatie.

Wat is de dagmaat?

De dagmaat, ook wel doorkijkmaat genoemd, is de zichtbare maat van de ruit tussen de sponningen. Het is dus het stuk glas dat je ziet. De ruit zelf is altijd groter, want aan alle kanten zit een deel van het glas verborgen in de sponning.

Voor een nieuwe ruit meet je bij voorkeur niet de dagmaat, maar de sponningmaat. Dat is nauwkeuriger. Zit het oude glas nog op zijn plek en kun je niet in de sponning meten, dan biedt de dagmaat uitkomst. Meet die dan aan de binnenzijde van het kozijn. Hoe je vanuit de dagmaat op de glasmaat uitkomt, lees je verderop bij speling. Meer achtergrond vind je in ons artikel over de dagmaat van glas.

Wat is de sponningmaat?

De sponningmaat is de binnenmaat van het kozijn, gemeten vanuit de sponning. Dat is de sleuf of uitsparing waar het glas in komt te liggen. Je meet dus niet tot de rand die je ziet, maar tot in de sponning zelf.

Plaats je glas in een nieuw kozijn, of is de oude ruit er al uit, dan ga je uit van de sponningmaat. Je meet dan de werkelijke ruimte waarin het glas komt, en dat maakt dit de meest betrouwbare basis. Om op de glasmaat uit te komen, trek je er nog wat speling van af. Daarover lees je verderop meer. Wil je eerst precies weten wat een sponning is? Lees dan ons artikel over de sponning.

Wat is de glasmaat?

De glasmaat is de werkelijke maat van de ruit, dus de maat die je bij ons bestelt. Bij het inmeten van glas op maat draait uiteindelijk alles om deze maat. De glasmaat is de werkelijke maat van de ruit: de maat die je bij ons bestelt en die wij precies zo produceren. Die meet je meestal niet rechtstreeks. Je bepaalt hem vanuit de sponningmaat of de dagmaat, met de juiste speling erbij of eraf.

Bestel je glas dat niet in een kozijn komt, zoals een tafelblad, keukenachterwand of spiegel? Dan is de glasmaat gewoon de eindmaat die je wilt hebben.

Maat	Wat meet je?	Wanneer gebruik je deze?
Dagmaat	De zichtbare maat van de ruit tussen de sponningen, aan de binnenzijde	Als de oude ruit er nog in zit en je niet in de sponning kunt meten
Sponningmaat	De binnenmaat van het kozijn, gemeten vanuit de sponning	Bij een nieuw kozijn of als de oude ruit eruit is (voorkeur)
Glasmaat	De werkelijke maat van de ruit	Dit is de maat die je bestelt

Verschil tussen sponningmaat, glasmaat en dagmaat bij het inmeten van glas op maat — De ruit valt aan alle kanten in de sponning en is daardoor groter dan het glas dat je ziet.

Glas op maat inmeten: stap voor stap

Een kozijn of opening is zelden helemaal recht. Daarom meet je niet één keer, maar op meerdere plekken. Zo zie je meteen of er afwijkingen zijn. Doe dit voor ieder glasvak apart, ook als de vakken er hetzelfde uitzien.

Meet de breedte op drie plekken

Meet de breedte bovenin, in het midden en onderin, en noteer alle drie de maten.

Zijn de maten niet gelijk? Ga dan uit van de kleinste maat. Een ruit die te breed is, past simpelweg niet in de opening. Met de kleinste maat voorkom je dat. Is het verschil groter dan een paar millimeter, dan is de opening misschien niet haaks. Hoe je dat controleert, lees je hieronder bij de diagonalen.

Meet de hoogte op drie plekken

Doe hetzelfde voor de hoogte: meet links, in het midden en rechts. Ook hier houd je de kleinste maat aan.

Noteer de maten meteen in de volgorde die het bestelformulier vraagt, dus breedte en hoogte niet door elkaar. Een ruit van 600 x 900 mm is iets heel anders dan een ruit van 900 x 600 mm. Bij een raam met glas dat van beide kanten hetzelfde is valt dat nog mee, maar bij figuurglas, glas met een bewerking of een ruit met gaten maakt het wel uit.

Controleer of de opening haaks is

Meet daarna de twee diagonalen: van linksboven naar rechtsonder en van rechtsboven naar linksonder. Zijn beide maten gelijk, dan is de opening haaks. Dat is wat je wilt, want een ruit wordt standaard rechthoekig gemaakt.

Zit er een duidelijk verschil tussen de diagonalen, dan staat de opening scheef. Een rechthoekige ruit moet dan binnen de scheve opening passen. Door de kleinste breedte- en hoogtemaat aan te houden, kom je meestal een heel eind. Is de afwijking groot, dan is de speling in het kozijn soms niet genoeg. Twijfel je? Laat een vakman ter plaatse meekijken.

Meet ieder vak apart en nummer je ruiten

Bestaat een raam uit meerdere vakken, of bestel je meerdere ruiten tegelijk? Meet dan elk vak afzonderlijk, ook als ze er hetzelfde uitzien. Verschillen van een paar millimeter zijn heel normaal, zeker bij oudere kozijnen.

Geef ieder vak een nummer of naam, bijvoorbeeld “vak 1” of “keuken links”, en noteer dat bij de maten. Plak het nummer eventueel met een stukje afplakband op het kozijn. Zo weet je bij levering meteen welke ruit waar hoort.

Hoeveel speling heeft glas nodig?

Glas mag niet klem zitten. Het zet uit en krimpt bij temperatuurverschillen, en ook een kozijn werkt een beetje. Daarom houd je rondom wat ruimte vrij: de speling. Hoeveel speling nodig is, hangt af van de situatie.

Glas in een kozijn of sponning

Bij een traditioneel kozijn met glaslatten gebruiken wij deze vuistregels om op de glasmaat uit te komen:

Vanuit de sponningmaat: trek 8 mm af van de breedte en van de hoogte.
Vanuit de dagmaat, gemeten aan de binnenzijde: tel 24 mm op bij de breedte en bij de hoogte.

Een voorbeeld: meet je een sponningmaat van 808 x 1208 mm, dan wordt de glasmaat 800 x 1200 mm. Meet je bij hetzelfde raam een dagmaat van 776 x 1176 mm, dan kom je via de tweede regel op dezelfde glasmaat uit.

Dit zijn vuistregels, geen vaste wetten. De werkelijke speling hangt af van het profiel, de rubbers of kit, het beglazingssysteem en de dikte van het glas. Zeker bij kunststof of aluminium kozijnen en bij isolatieglas kunnen de montagevoorschriften van het kozijn of systeem iets anders aangeven. Die gaan dan voor.

Glas zonder kozijn

Komt het glas niet in een kozijn, dan bestel je gewoon de eindmaat die je wilt hebben. Toch speelt speling ook hier vaak mee. Waar je op let, hangt af van de toepassing:

Glazen tafelblad: je geeft de maat door die je wilt. Speling is alleen nodig als het blad tussen iets in moet passen.
Keukenachterwand of planchet tussen twee wanden: muren zijn zelden helemaal recht. Meet de ruimte op meerdere plekken en houd wat ruimte over, zodat het glas niet klem komt te zitten.
Spiegel: hangt de spiegel vrij aan de wand, dan kies je gewoon de maat die je mooi vindt. Komt hij tussen twee wanden, in een nis of tot aan het plafond, meet dan net als bij een achterwand op meerdere plekken en houd wat ruimte over. Let ook op plinten, stopcontacten en kranen die in de weg kunnen zitten.
Douchewand of glazen deur: de maat hangt af van het profiel, de scharnieren of het beslag dat je gebruikt. Volg de maatvoering van de fabrikant van dat systeem.

Gaten en uitsparingen inmeten

Heeft je glas gaten nodig, bijvoorbeeld voor scharnieren of een greep, of een uitsparing voor een stopcontact in een keukenachterwand? Dan komt het op nog meer precisie aan. Een gat dat een paar millimeter verkeerd zit, is achteraf niet meer te verplaatsen.

Meet tot het middelpunt van het gat

Geef de positie van een gat op zoals het bestelformulier vraagt. Meestal is dat de afstand van de rand van het glas tot het middelpunt van het gat, en niet tot de rand van het gat. Meet altijd vanaf twee kanten, bijvoorbeeld vanaf de zijkant en vanaf de onderkant, zodat de positie precies vastligt.

Wil je een uitsparing in het glas, bijvoorbeeld voor een stopcontact in een keukenachterwand? Bestel dan nog niet online, maar vraag eerst een offerte aan. Stuur daarvoor een schets per mail naar info@glaswebwinkel.nl. Zet daarin de breedte en hoogte van de uitsparing, en vanaf twee randen van het glas waar die begint. Op basis daarvan krijg je een offerte op maat.

Let op de afstand tot de rand

Een gat kan niet zomaar overal zitten. Te dicht bij de rand of te dicht bij een ander gat maakt het glas kwetsbaar. Welke minimale afstanden gelden, hangt af van het glastype en de dikte. Controleer dit op de productpagina voordat je je maten vastlegt.

Wat zet je op de schets?

Hoe duidelijker de schets, hoe sneller we een offerte kunnen maken en hoe kleiner de kans op misverstanden. Zet er in ieder geval op:

de glasmaat, breedte x hoogte;
de maat en positie van iedere uitsparing of ieder gat, gemeten vanaf twee randen;
bij ronde gaten de diameter;
vanaf welke kant je hebt gemeten;
het glastype en de dikte die je wilt;
moeten de randen van het glas wel/niet worden geslepen.

Zichtzijde en draairichting

Bij gaten en uitsparingen maakt het uit vanaf welke kant je kijkt. Een gat dat vanaf de voorkant 100 mm van de linkerrand zit, zit vanaf de achterkant 100 mm van de rechterrand. Geef daarom altijd aan vanaf welke kant je hebt gemeten, het liefst vanaf de zichtzijde: de kant die je straks ziet.

Bij een glazen deur geef je ook aan aan welke kant de scharnieren komen en welke kant de deur opendraait.

Gehard glas kan achteraf niet worden aangepast
Gaten, uitsparingen en randbewerkingen worden gemaakt voordat het glas wordt gehard. Daarna kan er niet meer worden geboord, gezaagd of geslepen. Controleer je maten en schets daarom extra goed voordat je ze doorgeeft.

Past de ruit ook door de deur?

Een ruit kan precies in de opening passen en toch niet op zijn plek komen. Loop daarom vóór het bestellen de route na, van de voordeur tot de plek waar het glas komt. Let vooral op:

deuren en doorgangen;
smalle gangen en bochten;
trappen en trapgaten;
liften.

Grote formaten kun je soms schuin of gekanteld door een opening dragen, maar meet dat vooraf na. Past een grote spiegel of wand echt niet door de route, dan kan het slimmer zijn om hem in meerdere delen te bestellen.

Reken ook op het gewicht

Glas is zwaarder dan veel mensen denken. Als globale rekenregel weegt 1 m² glas ongeveer 2,5 kg per millimeter dikte. Een spiegel van 1200 x 2000 mm in 6 mm weegt dus al zo’n 36 kg. Bij gelaagd glas en isolatieglas kan het werkelijke gewicht afwijken. Zorg bij grote formaten dat je met genoeg mensen bent om het glas veilig te verplaatsen.

Wil je weten welke dikte bij jouw toepassing past? Lees dan onze keuzehulp over welke glasdikte je nodig hebt.

8 veelgemaakte fouten bij het inmeten van glas op maat

Dit zijn de fouten die we in de praktijk het vaakst tegenkomen:

Centimeters en millimeters door elkaar halen. Eén vergeten nul en je ruit is tien keer te klein. Meet en noteer alles in millimeters.
Op één plek meten. Een opening is zelden overal even groot. Meet breedte en hoogte op drie plekken en houd de kleinste maat aan.
De verkeerde maat doorgeven. De dagmaat is niet de glasmaat. Geef je de dagmaat door als bestelmaat, dan is je ruit te klein.
Zelf een willekeurige speling aftrekken. Een paar millimeter “voor de zekerheid” kan net te veel of te weinig zijn. Gebruik de vuistregels of de voorschriften van het kozijn of systeem.
Een scheve opening over het hoofd zien. Controleer met de diagonalen of de opening haaks is.
Gaten vanaf de verkeerde kant meten. Vanaf de achterkant gemeten zit een gat ineens aan de andere kant. Geef altijd aan vanaf welke kant je meet.
Breedte en hoogte omdraaien of ruiten niet nummeren. Bij meerdere ruiten raak je zo snel het overzicht kwijt. Noteer de maten in de juiste volgorde en geef ieder vak een nummer.
Een maat laten inschatten op basis van een foto. Een foto geeft geen betrouwbare maten. Meet altijd zelf, of laat een vakman ter plaatse meten.

Checklist vóór je bestelt

Klaar met het inmeten van je glas op maat? Loop deze punten dan na voordat je je bestelling plaatst:

Alle maten staan in millimeters.
Je hebt breedte en hoogte op drie plekken gemeten en de kleinste maat aangehouden.
Je hebt met de diagonalen gecontroleerd of de opening haaks is.
Je weet of je de dagmaat of de sponningmaat hebt gemeten, en je hebt die omgerekend naar de glasmaat.
Je hebt rekening gehouden met de speling die bij jouw kozijn of systeem hoort.
Ieder vak heeft een eigen nummer en eigen maten.
Bij gaten weet je vanaf welke kant je hebt gemeten.
Wil je een uitsparing? Dan vraag je eerst een offerte aan met een schets.
Het glas past via de route naar binnen en je hebt genoeg mensen om het te dragen.

Na je bestelling ontvang je een overzicht met alle gegevens. Controleer dat goed, want we produceren precies wat daarin staat. Na productie kan maatwerk niet meer worden aangepast.

Glas of spiegel op maat bestellen

Heb je je maten compleet? Dan stel je je glas direct online samen. Kies wat je nodig hebt:

Twijfel je over je bestelling?
Weet je niet zeker welk glastype of welke dikte bij je toepassing past, of heb je een vraag over het bestelformulier? Neem dan gerust contact met ons op. Tijdens kantooruren krijg je gewoon een van onze collega’s aan de lijn. Gaat je vraag over de situatie ter plaatse, zoals de maatvoering of montage? Laat dan een vakman meekijken, want dat kunnen wij op afstand niet goed beoordelen.

Veelgestelde vragen over glas op maat inmeten

Meet ik aan de binnen- of buitenkant van het kozijn?

Dat hangt af van welke maat je meet. Bij de dagmaat doe je dat aan de binnenzijde van het kozijn. Bij de sponningmaat meet je tot in de sponning, de sleuf waar het glas in komt.

Geef ik de kleinste of de grootste maat door?

Meet je op meerdere plekken verschillende maten, houd dan de kleinste aan. Een ruit die te groot is, past niet in de opening.

Kunnen jullie bij mij komen inmeten?

Nee, wij meten niet in en beoordelen de situatie niet ter plaatse. We produceren op basis van de maten die je zelf doorgeeft. Twijfel je over je situatie, laat dan een vakman meekijken.

Kan ik mijn maten nog aanpassen na het bestellen?

Neem dan zo snel mogelijk contact met ons op. Zodra je bestelling in productie is genomen, kunnen we de maten niet meer wijzigen, omdat het glas speciaal voor jou wordt gemaakt.

Hoe meet ik een opening die niet rechthoekig is?

Bij een schuine of afwijkende vorm heb je een schets nodig met alle maten en hoeken. Stuur die per mail naar info@glaswebwinkel.nl, dan maken we een offerte op maat.

Goed gemeten, goed besteld!

Met een goede rolmaat en een paar minuten extra tijd voorkom je de meeste fouten bij het inmeten van glas op maat. Meet in millimeters, meet op meerdere plekken en weet of je de dagmaat, de sponningmaat of de glasmaat doorgeeft. Heb je alles gecontroleerd met de checklist? Dan kun je je glas op maat bestellen.

Briegitte Masselink Eigenaar en specialist in maatwerk glas en spiegels

Profiel bekijken