Hoe ontstaat condens op glas?

Condens op glas ontstaat wanneer vochtige lucht afkoelt tegen een glasoppervlak dat kouder is dan het dauwpunt. De waterdamp in de lucht wordt dan weer vloeibaar en slaat neer als kleine druppeltjes. Je ziet het elke dag: na het douchen op de spiegel, tijdens het koken op het keukenraam of ’s ochtends op de ruit van de slaapkamer. Of condens onschuldig is of op een probleem wijst, hangt vooral af van waar het zit: aan de binnenkant, aan de buitenkant of tussen het glas.

Wat is het dauwpunt?

Lucht bevat altijd waterdamp. Warme lucht kan meer waterdamp vasthouden dan koude lucht. Koelt lucht af, dan komt er een moment waarop ze het vocht niet meer kan vasthouden. Die temperatuur heet het dauwpunt. Raakt vochtige lucht een oppervlak dat kouder is dan het dauwpunt, dan ontstaat condens.

Het dauwpunt hangt af van de luchtvochtigheid. Bij een kamertemperatuur van 20°C:

Relatieve luchtvochtigheidDauwpunt (bij 20°C)
40%± 6°C
50%± 9°C
60%± 12°C
70%± 14,5°C

Hoe vochtiger de lucht, hoe hoger het dauwpunt en hoe sneller een ruit beslaat.

Waarom beslaat het ene raam wel en het andere niet?

Dat komt door de temperatuur van het glas zelf. Hoe beter een ruit isoleert, hoe warmer het glas aan de kamerzijde blijft. Bij 0°C buiten en 20°C binnen is het binnenoppervlak van het glas ongeveer:

GlassoortTemperatuur binnenkant glas
Enkel glas± 5°C
Standaard dubbel glas± 11°C
HR++ glas± 16°C
Triple glas± 18°C

Leg je de twee tabellen naast elkaar, dan zie je het verschil: enkel glas beslaat al bij een normale luchtvochtigheid van rond de 40%, HR++ glas pas als de lucht erg vochtig is. Langs de rand van de ruit is het glas altijd iets kouder dan in het midden. Daarom begint condens vaak onderin, vlak boven de glaslat.

Drie plekken, drie oorzaken

Bij dubbel glas kan condens op drie plekken zitten. In technische documentatie worden de glasvlakken genummerd van face 1 (buiten) tot face 4 (binnen); hoe dat werkt lees je in Face-nummering van glas.

1. Aan de binnenkant: te veel vocht in huis

Condens aan de kamerzijde betekent dat de binnenlucht te vochtig is voor de temperatuur van het glas. Een huishouden produceert elke dag liters vocht door douchen, koken, de was en ademen. Wordt dat vocht niet afgevoerd, dan slaat het neer op het koudste oppervlak: het raam. Een beetje condens na het douchen of koken is normaal. Blijven je ramen elke ochtend nat, dan is er te weinig ventilatie, vaak in combinatie met slecht isolerend glas. Oorzaken en oplossingen lees je in Beslagen ramen aan de binnenkant.

2. Aan de buitenkant: een teken van goede isolatie

Condens aan de buitenkant zie je vooral op koude, heldere ochtenden in het voor- en najaar. Goed isolerend glas laat zo weinig warmte door dat de buitenruit net zo koud wordt als de buitenlucht, of zelfs kouder doordat hij ’s nachts warmte uitstraalt naar de heldere hemel. Daalt de buitenruit onder het dauwpunt van de buitenlucht, dan beslaat hij. Dit komt vaker voor bij HR++ en triple glas dan bij oud glas, is volkomen onschuldig en verdwijnt vanzelf als de zon op het glas komt of de temperatuur stijgt.

3. Tussen het glas: de ruit is lek

De ruimte tussen de glasplaten (de spouw) is luchtdicht afgesloten en gevuld met droge lucht of een isolerend gas zoals argon. In de afstandhouder zit een droogmiddel dat het laatste restje vocht opneemt. Zie je condens of een witte waas tússen het glas, dan is de randafdichting kapot en is er vochtige lucht binnengedrongen. Wegvegen kan niet, en ventileren helpt niet. Lees hoe je dit herkent in Condens tussen dubbel glas, en wat vervangen kost in Dubbel glas lek of kapot?

Snel herkennen: waar zit de condens?

PlekHerken je aanOorzaakWat doe je?
BinnenkantWeg te vegen aan de kamerzijdeTe veel vocht, te weinig ventilatie, koud glasBeter ventileren, eventueel HR++ glas
BuitenkantWeg te vegen aan de buitenzijde, verdwijnt in de loop van de ochtendGoede isolatie, koude heldere nachtNiets, dit is normaal
Tussen het glasNiet weg te vegen, aan geen van beide kantenKapotte randafdichtingRuit vervangen

Twijfel je? Veeg met een droge doek over de binnenkant van de ruit. Blijft de waas zitten, probeer dan de buitenkant. Blijft hij nog steeds zitten, dan zit het vocht tussen het glas.

Is condens op glas schadelijk?

Voor het glas zelf niet. Condens aan de binnenkant kan op den duur wel schade geven aan de omgeving van het raam: schimmel op de kitnaden en het kozijn, loszittende verf en houtrot aan de onderkant van houten kozijnen. Condens tussen het glas is vooral een teken dat de ruit slechter isoleert, omdat het isolerende gas is ontsnapt.

Condens op glas voorkomen

  • Ventileer. Laat ventilatieroosters altijd open staan, ook in de winter.
  • Voer vocht direct af. Zet na het douchen of koken een raam open of de afzuiging aan, en houd de deur naar de rest van het huis dicht.
  • Houd de luchtvochtigheid tussen 40 en 60%. Een eenvoudige hygrometer laat zien waar je staat.
  • Stook gelijkmatig. Een koude slaapkamer met de deur open naar een warme gang beslaat sneller.
  • Laat lucht bij het glas komen. Dikke gordijnen die strak voor het raam hangen houden het glas koud.
  • Kies beter isolerend glas. Vervang enkel of oud dubbel glas door HR++ glas of triple glas, zodat het glas aan de kamerzijde warm blijft.

Last van een beslagen spiegel in de badkamer? Een badkamerspiegel met spiegelverwarming houdt het spiegelglas warm, zodat het niet beslaat.

Samengevat

Condens ontstaat als vochtige lucht afkoelt tegen glas dat kouder is dan het dauwpunt. Aan de binnenkant wijst condens op te veel vocht en te weinig ventilatie. Aan de buitenkant is het juist een teken van goede isolatie. Tussen het glas betekent het dat de ruit lek is en vervangen moet worden.